Hrabina, kompozytorka i do tego z domu Zamoyska!

Była wnuczką Stanisława Kostki Zamoyskiego XII ordynata. Jej ojcem był hrabia Józef Saryusz Zamoyski, a matką Eleonora Abensberg-Traun.

Ludmiła Zamoyska bo o tą panią tu chodzi, urodziła się 24 marca 1829 roku w majątku rodzinnym Brestovany na Słowacji lub w Trnavie. Na początku lat 60.-tych XIX w. Ludmiła na wiedeńskim dworze arcyksiężnej Zofii Wittelsbach,(matki Franciszka Józefa I) zajmowała się organizacją koncertów i przedstawień muzycznych. Kształciła się muzycznie nie tylko jako odtwórczyni utworów muzycznych ale także ich kompozytorka. Jej utwory cieszyły się dużą popularnością. Utrzymywała przyjacielskie kontakty z wieloma znanymi postaciami, na przykład z Klarą Schumann i Franciszkiem Lisztem z którymi konsultowała swoje utwory. Do majątku rodzinnego w Brestovanach przywiozła fortepian, na którym grała razem z Lisztem właśnie. W 1865 roku wyszła za mąż za polskiego hrabiego Michała Tadeusza Giżyckiego. Po ślubie zamieszkała z mężem w jego majątku koło Lwowa. Komponowała przeważnie utwory fortepianowe. Zmarła 16 września 1889 roku w Baden (Austria).

Pieśni Kalliopy Słowieńskiej... Krzysztofa Klabona

Mężczyzna śpiewający i grający na lutni, ok. 1640 r.
Grafika: Abraham Bosse.
Źródło: http://commons.wikimedia.org/

Kontynuując wątek muzyczny, wspominałam w poprzednim poście o utworach ku czci Jana Zamoyskiego. Muzykę do "Pieśni Kalliopy Słowieńskiey... " skomponował Krzysztof Klabon. Był to śpiewak i lutnista służący, tak jak Jan Zamoyski, na dworze 4 monarchów, od Zygmunta Augusta począwszy, na Zygmuncie III kończąc. Utwory lutniowe w wykonaniu Klabona oraz jego śpiew uświetniały dwa wesela Zygmunta III, zdobycie Smoleńska oraz wesele Jana Zamoyskiego z Gryzeldą Batorówną.

Niewiele jego dzieł przetrwało do dnia dzisiejszego. Z oryginalnych utworów w całości zachowało się właśnie sześć czterogłosowych Kalliop. Tytuły kolejnych pieśni to: Słuchajcie mię, wszystkie kraje, Szerokie sarmackie włości, Sławne potomstwo Lechowe, Tryumfuj, wierny poddany, Głośnym zwycięstwem głośna, Kalliope moja oraz Jeśli greccy Hektorowie.

Zapraszam do wysłuchania jednej z pieśni :)

K. Klabon, Pieśni Kalliopy słowieńskiej, Sławne potomstwo Lechowe 

To było wielkie zwycięstwo... propagandowe :)

Miedzioryt ukazujący zdobycie zamku
i wzięcie Arcyksięcia do niewoli.
Ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego,
autor nieznany, XIX wiek.

24 stycznia 1588 roku Jan Zamoyski pokonał Arcyksięcia Maksymiliana Habsburga w bitwie pod Byczyną. Echami tej wiktorii jest wiele ciekawych utworów literackich. Jan Zamoyski urasta w nich do rangi bohatera narodowego. Joachim Bielski napisał "Pieśń nową o szczęśliwej potrzebie pod Byczyną z arcyksięciem Maksymilianem", (Kraków 1588); Stanisław Grochowski "Pieśni Kalliopy słowieńskiej na zwycięstwo pod Byczyną w r.p. 1588" (Kraków 1589) oraz "Hołubek, albo dzieła rycerskie i śmierć nieśmiertelna jego" (Kraków 1589), Adam Czahrowski "Treny i rzeczy rozmaite" (Poznań 1597) – dedykowane hetmanowi Janowi Zamoyskiemu), Stanisław Niegoszewski "Ad Illustrissimum Principem Joannem Zamoiscium Epinikion" (1588); w opozycji do pochwalnej pieśni Bielskiego stanął Bartosz Paprocki "Na harde a wszeteczne śpiewanie Joachima Bielskiego o byczyńskiej przygodzie odpowiedź Bartosza Paprockiego Roku Pańskiego 1588" – był to po prostu paszkwil na Zygmunta III i Jana Zamoyskiego, Szymon Szymonowic Flagellum livoris, (Kraków 1588) – zbiór pieśni łacińskich sławiących zwycięstwo Zamoyskiego pod Byczyną.